ΕΜΒΟΕΣ
Εμβοές (Βουητό στα Αυτιά)
Τι είναι οι εμβοές;
Οι εμβοές είναι η αντίληψη ήχου χωρίς να υπάρχει εξωτερικό ηχητικό ερέθισμα.
Ο ασθενής μπορεί να ακούει βούισμα, σφύριγμα, θρόισμα, παλμό ή «παράσιτα», στο ένα ή και στα δύο αυτιά ή ακόμη και μέσα στο κεφάλι.
Δεν αποτελούν νόσο από μόνες τους, αλλά σύμπτωμα που συνδέεται με διάφορες παθήσεις του αυτιού ή άλλων συστημάτων του οργανισμού.
Είδη εμβοών
Υποκειμενικές εμβοές
Είναι ο συχνότερος τύπος. Ο ήχος γίνεται αντιληπτός μόνο από τον ασθενή και συνήθως σχετίζεται με:
- Διαταραχές του έσω ωτός
- Βλάβες του ακουστικού νεύρου
- Διαταραχές των ακουστικών οδών στον εγκέφαλο
Αντικειμενικές εμβοές
Σπανιότερος τύπος, όπου ο ήχος μπορεί να ακουστεί και από τον ιατρό κατά την εξέταση.
Συνδέεται κυρίως με αγγειακά προβλήματα ή μυϊκούς σπασμούς στο μέσο αυτί.
Ποια είναι τα συχνότερα αίτια;
Οι πιο συχνές αιτίες περιλαμβάνουν:
- Έκθεση σε έντονο θόρυβο
- Βαρηκοΐα (ιδιαίτερα μετά τα 50 έτη)
- Στρες
- Τραύμα κεφαλής
- Νόσος Meniere
- Ωτοσκλήρυνση
- Βύσμα κυψελίδας
- Ωτίτιδες
- Ορισμένα φάρμακα
Αγγειακές αιτίες (Παλμικές εμβοές)
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εμβοές έχουν παλμικό χαρακτήρα και συγχρονίζονται με τον καρδιακό παλμό.
Πιθανές αιτίες:
- Αθηροσκλήρωση
- Υπέρταση
- Αγγειακές δυσπλασίες
- Όγκοι κεφαλής και τραχήλου
- Διαταραχές καρωτίδων ή σφαγίτιδων
Φάρμακα που μπορεί να επιδεινώσουν τις εμβοές
Ορισμένα αντιβιοτικά, χημειοθεραπευτικά, διουρητικά, υψηλές δόσεις ασπιρίνης και κάποια αντικαταθλιπτικά μπορεί να επιδεινώσουν το σύμπτωμα.
Η αξιολόγηση γίνεται πάντα σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε ΩΡΛ;
Απευθυνθείτε άμεσα σε Ωτορινολαρυγγολόγο εάν:
- Οι εμβοές εμφανίστηκαν ξαφνικά
- Συνοδεύονται από βαρηκοΐα
- Υπάρχει ζάλη ή αστάθεια
- Είναι μονόπλευρες
- Εμφανίστηκαν μετά από λοίμωξη
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Στο ιατρείο του Dr. Δημητρίου Ξεσφίγγη πραγματοποιείται:
- Κλινική ΩΡΛ εξέταση
- Ακοολογικός έλεγχος (ακοόγραμμα)
- Τυμπανομέτρηση
- Ενδοσκοπικός έλεγχος
- Μαγνητική τομογραφία (όπου ενδείκνυται)
Θεραπευτικές επιλογές
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία.
Αντιμετώπιση υποκείμενης πάθησης
Θεραπεία ωτίτιδας, ρύθμιση υπέρτασης, αντιμετώπιση θυρεοειδικών ή μεταβολικών διαταραχών.
Ακουστική ενίσχυση
Σε ασθενείς με βαρηκοΐα, τα ακουστικά βοηθήματα μειώνουν σημαντικά τις εμβοές.
Ηχοκάλυψη – Sound Therapy
Χρήση συσκευών χαμηλού θεραπευτικού θορύβου για εκπαίδευση του εγκεφάλου στην αγνόηση του ήχου.
Tinnitus Retraining Therapy (TRT)
Εξειδικευμένο πρόγραμμα επανεκπαίδευσης του ακουστικού συστήματος.
Διαχείριση στρες
Τεχνικές χαλάρωσης και βελτίωση τρόπου ζωής συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση της έντασης των εμβοών.
Πρακτικές οδηγίες
- Αποφύγετε έντονο θόρυβο
- Ρυθμίστε την αρτηριακή πίεση
- Περιορίστε καφεΐνη και αλκοόλ
- Διατηρήστε καλή φυσική κατάσταση
- Χρησιμοποιήστε ήπιο περιβαλλοντικό ήχο (λευκό θόρυβο)
- Διαχειριστείτε αποτελεσματικά το άγχος
Μπορούν να θεραπευτούν οι εμβοές;
Σε πολλές περιπτώσεις οι εμβοές βελτιώνονται σημαντικά όταν αντιμετωπιστεί η αιτία.
Ακόμη και όταν δεν εξαφανίζονται πλήρως, μπορούν να ελεγχθούν αποτελεσματικά με σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις.
ΙΛΙΓΓΟΣ
Ίλιγγος: Τι είναι και γιατί δεν πρέπει να αγνοείται
Ο περισσότερος κόσμος μπερδεύει τον ίλιγγο με την απλή ζάλη, την αστάθεια, την τάση για λιποθυμία ή τη «θολούρα» και το «βάρος» στο κεφάλι (όπως μετά από κατανάλωση αλκοόλ).
Όμως, ο ίλιγγος είναι η ψευδαίσθηση κίνησης ή περιστροφής, ενώ στην πραγματικότητα το άτομο παραμένει ακίνητο. Το σύμπτωμα αυτό προκαλεί έντονη σύγχυση και αγωνία και γι’ αυτό πρέπει να διερευνάται από Ωτορινολαρυγγολόγο (ΩΡΛ).
Τα καλά νέα: Ο ίλιγγος είναι σύμπτωμα, όχι νόσος
Στο 90% των περιπτώσεων, ο ίλιγγος οφείλεται σε διαταραχές του λαβυρίνθου (οργάνου της ισορροπίας). Μόνο σε περίπου 10% των περιπτώσεων σχετίζεται με σοβαρότερα νευρολογικά προβλήματα.
Παρότι τα συμπτώματα είναι έντονα και συχνά τρομακτικά, ο ίλιγγος σπάνια υποδηλώνει κάτι απειλητικό για τη ζωή. Είναι πάντα επείγον σύμπτωμα που χρειάζεται αξιολόγηση, αλλά ευτυχώς σπάνια αποτελεί σοβαρό ιατρικό πρόβλημα.
Οι πιο συχνές αιτίες ιλίγγου και τα χαρακτηριστικά τους
Αιθουσαία Νευρωνίτιδα
- Αιφνίδια έναρξη
- Έντονος ίλιγγος
- Έμετοι
- Επιδείνωση με κινήσεις της κεφαλής
- Διάρκεια από λίγες ημέρες έως τρεις εβδομάδες
Καλοήθης Παροξυσμικός Ίλιγγος Θέσεως (BPPV)
Τα συμπτώματα προκαλούνται όταν ο ασθενής ξαπλώσει ανάσκελα με το κεφάλι στραμμένο προς την πάσχουσα πλευρά. Πρόκειται για τη συχνότερη αιτία ιλίγγου.
Νόσος του Meniere
- Επεισόδια διάρκειας 30 λεπτών έως 24 ωρών
- Βαρηκοΐα με διακυμάνσεις
- Εμβοές
- Αίσθημα πληρότητας στο αυτί
Ακουστικό Νευρίνωμα
Καλοήθης όγκος που εξελίσσεται αργά και προκαλεί μονόπλευρη βαρηκοΐα, εμβοές και ίλιγγο. Η βαρηκοΐα είναι προοδευτική και μόνιμη.
Διάσειση Λαβυρίνθου
Σχετίζεται με τραυματισμό κεφαλής και μπορεί να συνοδεύεται από ίλιγγο, βαρηκοΐα και εμβοές.
Ίλιγγος σχετιζόμενος με Ημικρανία
Κατά τη διάρκεια επεισοδίου ημικρανίας μπορεί να εμφανιστεί ίλιγγος, βαρηκοΐα και εμβοές, μαζί με ευαισθησία σε φως και ήχο.
Ο ρόλος του Ωτορινολαρυγγολόγου
Η σωστή διάγνωση βασίζεται σε λεπτομερές ιστορικό και νευροωτολογικό – ακοολογικό έλεγχο.
- Ακοόγραμμα
- Τυμπανόγραμμα
- Ωτοακουστικές εκπομπές
- Ακουστικά προκλητά δυναμικά εγκεφαλικού στελέχους
- Δοκιμασία Dix–Hallpike
- Ηλεκτρονυσταγμογραφία
Όπου χρειάζεται, πραγματοποιείται απεικονιστικός έλεγχος με αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Η επιλογή των εξετάσεων εξατομικεύεται για κάθε ασθενή.
Θεραπεία Ιλίγγου
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το αίτιο.
Λαβυρινθικός Ίλιγγος
Μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, ασκήσεις αιθουσαίας αποκατάστασης ή, σε σπάνιες περιπτώσεις, χειρουργική επέμβαση.
Λοίμωξη αυτιού ή παραρρινίων
Απαιτείται κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή.
Καλοήθης Παροξυσμικός Ίλιγγος Θέσεως (BPPV)
Η θεραπεία επιτυγχάνεται με ειδικούς χειρισμούς (Epley), που πραγματοποιούνται στο ιατρείο και οδηγούν σε άμεση ανακούφιση των συμπτωμάτων.
ΠΡΕΣΒΥΑΚΟΥΣΙΑ
Πρεσβυακουσία (Βαρηκοΐα λόγω Ηλικίας)
Η πρεσβυακουσία είναι η σταδιακή και φυσιολογική μείωση της ακοής που εμφανίζεται με την πάροδο της ηλικίας. Αποτελεί τη συχνότερη μορφή νευροαισθητήριας βαρηκοΐας και δεν θεωρείται νόσος, αλλά μέρος της φυσικής γήρανσης του ακουστικού συστήματος.
Πώς επηρεάζεται η ακοή;
Η απώλεια ακοής οφείλεται σε εκφύλιση των τριχοειδών κυττάρων του κοχλία και σε μεταβολές του ακουστικού νεύρου. Η βλάβη είναι μόνιμη και συνήθως αφορά και τα δύο αυτιά.
Η μείωση της ακοής ξεκινά συνήθως μετά την ηλικία των 50 ετών και αρχικά επηρεάζει τις υψηλές συχνότητες. Με την πάροδο του χρόνου επεκτείνεται και στις χαμηλότερες.
Στα πρώτα στάδια, οι ασθενείς δυσκολεύονται κυρίως να διακρίνουν σύμφωνα υψηλής συχνότητας, όπως «Σ», «Φ», «Θ», «Β», «Ζ», «Π», «Τ». Έτσι, ενώ ακούν ότι κάποιος μιλά, δυσκολεύονται να κατανοήσουν καθαρά τα λόγια του, ιδιαίτερα σε περιβάλλον με θόρυβο.
Παράγοντες που επιταχύνουν την επιδείνωση
- Χρόνια έκθεση σε έντονο θόρυβο
- Σακχαρώδης Διαβήτης
- Υπέρταση και αγγειακές παθήσεις
- Κάπνισμα και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
- Λήψη ωτοτοξικών φαρμάκων
Ο ρυθμός εξέλιξης διαφέρει από άτομο σε άτομο και δεν μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια κατά τη διάγνωση. Η τακτική παρακολούθηση επιτρέπει την αξιολόγηση της πορείας και της λειτουργικής επίδρασης στην καθημερινότητα.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται:
- Στην ηλικία του ασθενούς
- Στην απουσία άλλων παθολογικών αιτιών βαρηκοΐας
- Στη συμμετρική πτώση των ακουστικών ουδών και στα δύο αυτιά
- Στον πλήρη ακοολογικό έλεγχο (ακοόγραμμα)
Στο ιατρείο του Dr. Δημητρίου Ξεσφίγγη πραγματοποιείται ολοκληρωμένος ακοολογικός έλεγχος και αξιολόγηση της διακριτικής ικανότητας ομιλίας.
Αντιμετώπιση και Βελτίωση Ποιότητας Ζωής
Η πρεσβυακουσία δεν είναι αναστρέψιμη, μπορεί όμως να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά με σύγχρονα ακουστικά βαρηκοΐας και συσκευές υποβοήθησης της επικοινωνίας.
Τα κατάλληλα ρυθμισμένα ακουστικά βοηθούν στη βελτίωση της κατανόησης της ομιλίας, μειώνουν την κοινωνική απομόνωση και συμβάλλουν στη διατήρηση της πνευματικής και συναισθηματικής ευεξίας.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, η απώλεια ακοής εξελίσσεται σε βαθμό που απαιτεί εξειδικευμένες λύσεις, ωστόσο στις περισσότερες περιπτώσεις η σωστή ακουστική ενίσχυση αποκαθιστά ικανοποιητικά την επικοινωνία.
ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΒΑΡΗΚΟΪΑ
Αιφνίδια Βαρηκοΐα (Sudden Sensorineural Hearing Loss – SSNHL)
Η αιφνίδια βαρηκοΐα είναι η απότομη μείωση της ακοής, συνήθως μεγαλύτερη από 30 dB σε τουλάχιστον τρεις διαδοχικές συχνότητες, η οποία εμφανίζεται μέσα σε διάστημα έως 72 ωρών. Πρόκειται για επείγουσα ωτορινολαρυγγολογική κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Στις περισσότερες περιπτώσεις αφορά νευροαισθητήρια βαρηκοΐα και η ακριβής αιτία δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα.
Πιθανοί Μηχανισμοί
Παρότι η αιτιολογία παραμένει συχνά άγνωστη, έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες:
- Ιογενής προσβολή του έσω ωτός
- Αγγειακή διαταραχή της αιμάτωσης του κοχλία
- Αυτοάνοσος μηχανισμός
- Τραυματική ή μικρορήξη ενδοκοχλιακών δομών
Κλινική Εικόνα
Η απώλεια ακοής εμφανίζεται αιφνίδια και συχνά συνοδεύεται από:
- Εμβοές (βουητό στο αυτί)
- Αίσθημα πληρότητας ή πίεσης στο αυτί
- Ίλιγγο ή αστάθεια
Συνήθως προσβάλλεται το ένα αυτί, αν και σπανιότερα μπορεί να είναι αμφοτερόπλευρη.
Διάγνωση
Στο ιατρείο του Dr. Δημητρίου Ξεσφίγγη πραγματοποιείται άμεσα:
- Πλήρης κλινική ΩΡΛ εξέταση
- Ακοολογικός έλεγχος (ακοόγραμμα και τυμπανομετρία)
Ανάλογα με τα ευρήματα, μπορεί να ζητηθεί:
- Μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου και λιθοειδών με σκιαγραφικό (για αποκλεισμό όγκων ή αγγειακών ανωμαλιών)
- Αξονική τομογραφία (σε ειδικές περιπτώσεις)
- Εργαστηριακός έλεγχος (ηλεκτρολύτες, έλεγχος σακχάρου, θυρεοειδική λειτουργία, αυτοάνοσα αντισώματα, ιολογικός έλεγχος)
Θεραπευτική Αντιμετώπιση
Η θεραπεία πρέπει να ξεκινά το συντομότερο δυνατόν.
Γενικά Μέτρα
- Ανάπαυση
- Περιορισμός άλατος
- Αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ
- Αποφυγή έντονου θορύβου
- Μείωση σωματικής και ψυχικής καταπόνησης
Φαρμακευτική Θεραπεία
Η βασική θεραπευτική προσέγγιση περιλαμβάνει:
- Συστηματική χορήγηση κορτικοστεροειδών
- Ενδοτυμπανικές εγχύσεις κορτικοστεροειδών
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν συμπληρωματικά:
- Αντιικά φάρμακα
- Αγγειοδραστικά σκευάσματα
- Υπερβαρικό οξυγόνο
Πρόγνωση
Η έγκαιρη έναρξη θεραπείας παίζει καθοριστικό ρόλο στην αποκατάσταση της ακοής.
Όσο μεγαλύτερη είναι η αρχική απώλεια, τόσο δυσκολότερη είναι η πλήρης αποκατάσταση. Εάν η θεραπεία καθυστερήσει πέραν των 4 εβδομάδων, οι πιθανότητες βελτίωσης μειώνονται σημαντικά.
Όταν η αντιμετώπιση ξεκινήσει άμεσα, μπορεί να παρατηρηθεί βελτίωση σε σημαντικό ποσοστό ασθενών, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις επιτυγχάνεται πλήρης αποκατάσταση.
Η ανταπόκριση συχνά εμφανίζεται μέσα στις πρώτες ημέρες, αλλά μπορεί να συνεχιστεί και για 2–3 εβδομάδες.
Παρακολούθηση
Μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, συνιστάται τακτικός ακοολογικός έλεγχος για διάστημα έως και ενός έτους.
Η παρακολούθηση επιτρέπει την αξιολόγηση της εξέλιξης της ακοής και τον έγκαιρο εντοπισμό πιθανής υποτροπής ή εμφάνισης βαρηκοΐας στο άλλο αυτί.
